Aslında hava buz kesiyor. Seraların içi baharı yaşıyor. Domatesler kızarmayı, salatalıklar biraz daha büyümeyi bekliyor. Jeotermal sayesinde ısınıyorlar. Sahip olduğumuz jeotrmal enerji potansiyelimizin yalnızca yüzde 10’unu kullanabildiğimizi, seralarımızın da ancak binde 26’sını ısıtabildiğimizi biliyor muydunuz? Ben söylemiyorum, konunun uzmanları söylüyor…
Dikili yakınlarından geçerken çeşitli işletmelerin binbir zorlukla yaşama geçirdikleri “beyaz örtülerin” önünden geçerim. Göz alabildiğince uzanan seraları gezdiğimde çok şaşırmıştım. Yaz-kış sürekli aynı ısının korunması gereken bu naylon örtülerin altında, jeotermal enerjinin yarattığı ucuz, temiz ve sürekli bir “konfor” yaşanıyor.
Hangi mevsim giderseniz gidin, domatesler kırmızı, salatalıklar, biberler yemyeşil. Seraların kapılarında tırlar kuyrukta. Başta Rusya olmak üzere bir çok ülkeye ihracat yapılıyor.
Yer altınızda sular kaynıyor. Bununla evlerinizi, seralarınızı ısıtıp, turizmde de kullanma olanağınız var. Ama sular kaynıyor siz bakıyorsunuz…
Dünya’da yaklaşık 10000 dekar sera alanı jeotermal enerji ile ısıtılırken bizde 800 dekarcıkmış. Ege Üniversitesi, Bergama Meslek Yüksekokulu’ndan Yrd. Doç. Dr. Raşit Zeki Eltez, ülkemizde jeotermal enerji kullanarak ısıtma potansiyelinin yüksekliğine dikkat çekerken, “ 301786 dekar toplam sera alanımız içersindeki pay sadece %0.26’dır. Türkiye koşularında bir dekar seranın 15°C’da tutulabilmesi için 0.2 MWt’lık bir termal enerjiye gereksinim vardır. Ülkemizdeki potansiyel jeotermal kapasitesi 31500 MWt olduğuna göre, yaklaşık 150 000 dekar sera alanını jeotermal enerji kullanarak ısıtmak mümkündür.”
Olay yalnızca ısıtmayla da kalmıyor. Diğer “artıları” da şöyle sıralıyor Eltez:
“Isıtmalı seracılık yapıldığı için verim %50-60 artar, uygun döllenme sıcaklığı sağlandığı için hormonsuz meyve üretilir, ısınan havanın tutabileceği nem miktarı arttığından ve yeterli sıcaklık nedeniyle havalandırma yapılabildiğinden yüksek nemden kaynaklanan hastalıklar azalır ve daha az tarım ilacı kullanılır. Çevre dostu olduğu için dış havayı ve sera havasını diğer yakıtlarda olduğu gibi (örneğin kömür) kirletmez. Isı verimi yüksektir. İyi bir izolasyonla uzak mesafelere taşınır. Diğer yakıtlara göre oldukça ekonomiktir. Örneğin A.B.D.de yapılan çalışmalarda fuel-oil’e göre %80 daha ekonomik ve işletme masrafının da %5-8 oranında daha ucuz olduğu saptanmıştır.”
MTA Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi Başkanlığı’nın internette de yer alan verileri de Eltez’i onaylıyor:
“Türkiye’nin teorik jeotermal ısı potansiyeli 31500 Mwt olarak kabul edilmektedir Ülkemiz bu potansiyeli ile Dünya da 7. Avrupa da ise 1. konumdadır. Bu potansiyelin ancak yaklaşık %10’ u (3600Mwt) görünür hale getirilmiş ve bu görünür kapasitenin de % 33’ünden doğrudan veya dolaylı olarak yararlanılmaktadır. Türkiye’nin toplam 1229 MWt’lık doğrudan kullanımının 696 MWt’lık kısmı (102.000 konut eşdeğeri) 12 değişik ilde konut ısıtmacılığında, 131 MWt’lık kısmı 635.000 m2 sera ısıtmasında ve 402 MWt’lık kısmından ise 215 adet termal tesiste yararlanılmaktadır.”
Son günlerde nükleer enerjiyle yatıp kalkan ilgililerimiz, yetkililerimiz, ayağımızın altında fokur fokur kaynayan, temiz üstelik bedava ve de hiçbir yere bağımlı olmayan şu “gariban jeotermale” de bir dönüp bakıverseler diyorum…
Son bir şey daha:
İzmir’de yaşadığım evin hemen biraz ilerisinde jeotermal kaynıyor, yan sokağımıza da doğalgaz geldi…
İster inanın, ister inanmayın…
